Zamknij

Ryczałt, podatek liniowy czy skala? Jak wybrać formę opodatkowania na start JDG

Artykuł sponsorowany
09:50, 17.11.2026
Ryczałt, podatek liniowy czy skala? Jak wybrać formę opodatkowania na start JDG pexels.com

Najtańsza forma opodatkowania dla nowej JDG zależy od dwóch liczb: ile zarobisz w roku i ile wydasz na koszty firmy. Przy niskich kosztach i wyższym przychodzie zwykle wygrywa ryczałt, przy umiarkowanym dochodzie skala podatkowa, a podatek liniowy opłaca się dopiero przy wysokim dochodzie i wysokich kosztach.

Wybór ma znaczenie od pierwszego miesiąca. Jeśli przy rejestracji nie wskażesz innej formy, urząd skarbowy rozliczy Cię według skali podatkowej. Na zmianę masz czas do 20. dnia miesiąca po miesiącu, w którym uzyskasz pierwszy przychód w danym roku, a gdy pierwszy przychód przypada na grudzień, do końca roku. Oświadczenie składa się w urzędzie skarbowym albo przez zmianę wpisu w CEIDG.

Dlatego warto policzyć warianty jeszcze przed pierwszą fakturą. Robi to każdy księgowy, a w biurach rachunkowych online zwykle na konsultacji przed podpisaniem umowy. Przykładem jest Easy Start, biuro rachunkowe online z Warszawy, które prowadzi księgowość dla jednoosobowej działalności i spółek z o.o. dla firm z całej Polski. W abonamencie JDG są tam zaliczki na PIT, roczny PIT i składki ZUS właściciela, więc przedsiębiorca nie musi pilnować tego sam.

Czym różnią się trzy formy opodatkowania JDG?

Różnią się podstawą, od której liczysz podatek, i tym, czy możesz odliczyć koszty. Na skali i podatku liniowym płacisz od dochodu, czyli przychodu pomniejszonego o koszty, a ewidencję prowadzi się w KPiR. Na ryczałcie płacisz od przychodu i kosztów nie odliczasz wcale.

 

Skala podatkowa

Podatek liniowy

Ryczałt

Od czego liczysz podatek

od dochodu

od dochodu

od przychodu

Stawka

12% do 120 000 zł, 32% nadwyżki

19%

zależy od rodzaju działalności, np. 12% dla części usług IT, 8,5% dla wielu usług

Koszty firmowe

odliczasz

odliczasz

nie odliczasz

Kwota zmniejszająca podatek

3 600 zł rocznie

brak

brak

Rozliczenie z małżonkiem

możliwe

niemożliwe

niemożliwe

Składka zdrowotna

9% dochodu, minimum 432,54 zł miesięcznie

4,9% dochodu, minimum 432,54 zł miesięcznie

stała kwota zależna od przychodu

Stawki i kwoty składki zdrowotnej dotyczą 2026 roku. Ryczałt ma też limit: można go wybrać, jeśli przychód w poprzednim roku nie przekroczył 2 mln euro.

Jak składka zdrowotna zmienia rachunek?

Składka zdrowotna potrafi przesunąć wynik bardziej niż sama stawka podatku. Na skali to 9% dochodu bez możliwości odliczenia. Na podatku liniowym 4,9% dochodu, a zapłaconą składkę odliczasz od dochodu do 14 100 zł w 2026 roku. Na ryczałcie płacisz stałą kwotę: 498,35 zł miesięcznie przy przychodzie do 60 000 zł w roku, 830,58 zł przy przychodzie powyżej 60 000 do 300 000 zł i 1 495,04 zł powyżej 300 000 zł. Połowę zapłaconej składki odliczasz od przychodu.

Na ryczałcie składka nie rośnie razem z dochodem, dlatego przy wysokich przychodach i niskich kosztach ta forma często wychodzi najtaniej.

Przykład 1: programista z przychodem 120 000 zł rocznie

Przy przychodzie 10 000 zł miesięcznie i kosztach 1 000 zł miesięcznie najmniej zapłacisz na skali podatkowej. Przyjmujemy przychód 120 000 zł, koszty 12 000 zł, ryczałt 12% i pomijamy składki społeczne, jak w okresie ulgi na start.

 

Skala

Liniowy

Ryczałt 12%

Podstawa

108 000 zł dochodu

108 000 zł dochodu minus składka 5 292 zł

120 000 zł przychodu minus połowa składki

Podatek

ok. 9 360 zł

ok. 19 515 zł

ok. 13 800 zł

Składka zdrowotna

9 720 zł

5 292 zł

9 967 zł

Razem

ok. 19 080 zł

ok. 24 807 zł

ok. 23 769 zł

Skala wygrywa, bo cały dochód mieści się w pierwszym progu, a kwota zmniejszająca podatek obniża go o 3 600 zł.

Przykład 2: ta sama osoba z przychodem 240 000 zł rocznie

Gdy przychód rośnie do 20 000 zł miesięcznie przy tych samych kosztach, najtańszy staje się ryczałt. Dochód na skali wchodzi wtedy w drugi próg i nadwyżkę ponad 120 000 zł opodatkowuje się stawką 32%.

 

Skala

Liniowy

Ryczałt 12%

Dochód lub przychód

228 000 zł dochodu

228 000 zł dochodu

240 000 zł przychodu

Podatek

ok. 45 360 zł

ok. 41 197 zł

ok. 28 202 zł

Składka zdrowotna

20 520 zł

11 172 zł

9 967 zł

Razem

ok. 65 880 zł

ok. 52 369 zł

ok. 38 169 zł

Oba przykłady są uproszczone. Nie uwzględniają składek społecznych, ulg, zaokrągleń ani tego, że rok składkowy dla składki zdrowotnej liczy się od lutego do stycznia. Pokazują jednak kierunek, który przy innych liczbach zwykle się powtarza.

Kiedy ryczałt się nie opłaca?

Ryczałt przestaje się opłacać, gdy masz duże koszty. Jeśli kupujesz sprzęt, towar, wynajmujesz biuro albo płacisz podwykonawcom, na skali lub podatku liniowym te wydatki obniżają podatek, a na ryczałcie przepadają. Ryczałt zamyka też drogę do wspólnego rozliczenia z małżonkiem, które jest możliwe tylko na skali.

Zanim wybierzesz ryczałt, sprawdź swoją stawkę. Zależy ona od kodu PKWiU usługi, a nie od tego, jak sam ją nazywasz. Ta sama praca przy komputerze może mieć stawkę 8,5%, 12%, 14% albo 15%.

Czy formę opodatkowania można zmienić później?

Tak, formę opodatkowania zmieniasz na kolejny rok. Obowiązuje ten sam termin: do 20. dnia miesiąca po miesiącu pierwszego przychodu w nowym roku, czyli zwykle do 20 lutego. W trakcie roku formy zmienić nie można, dlatego pierwszy wybór warto oprzeć na realnym planie przychodów i kosztów, a nie na tym, co wybrali znajomi.

Najprostsza droga to policzyć oba scenariusze na swoich liczbach: najbardziej prawdopodobny przychód i ten, który byłby dobrym rokiem. Jeśli w obu wygrywa ta sama forma, wybór jest prosty. Jeśli wyniki się rozjeżdżają, decyzję lepiej skonsultować z księgowym, zanim minie termin na oświadczenie.

Aktualne stawki i limity publikuje Ministerstwo Finansów na podatki.gov.pl, a kwoty składki zdrowotnej znajdziesz na biznes.gov.pl.

(Artykuł sponsorowany)
Nie przegap żadnego newsa, zaobserwuj nas na
GOOGLE NEWS
facebookFacebook
twitter
wykopWykop
0%