Dziś (27.03.) Międzynarodowy Dzień Teatru. Niestety nie możemy wspólnie świętować tego wydarzenia w murach odbudowanego po wojnie teatru im. Andreasa Gryphiusa - z powodu obostrzeń związanych z epidemią koronawirusa.

Mało kto wie, ale twórcą budynku miejskiego teatru jest Christian Valentin Schutze, który projektował również inne budynki w mieście - chociażby nieistniejący już ewangelicki kościół garnizonowy, znajdujący się w sąsiedztwie kościoła Bożego Ciała. Teatr został wzniesiony w 1799 roku. - Swoją architekturą budynek miał wyrażać ówczesną estetykę, odwołującą się do epoki starożytności - opowiada regionalista Dariusz Czaja. Elementami dekoracyjnymi m.in. figurami gipsowymi i sztukateriami, zajął się rzeźbiarz i sztukator z Poczdamu - Konstantin Sartori.

Z biegiem czasu budynek był przebudowywany. Zniszczony w trakcie drugiej wojny światowej. Popiersie jednego z najsłynniejszych głogowian i patrona budynku - Andreasa Gryphiusa - przetrwało nawet oblężenie miasta w 1945 roku, lecz w latach 50-tych ubiegłego wieku, w niewyjaśnionych okolicznościach, zaginęło. Na tym ciekawostek nie koniec, bo teatr kryje wiele innych tajemnic. To w głogowskim teatrze swój pierwszy zawodowy kontrakt aktorski podpisał Emil Jannings - zdobywca pierwszego w dziejach Oskara.

- Pierwsza koncepcja odbudowy teatru powstała już w 1959 roku. Według jej założeń w budynku miało powstać kino na 200-300 miejsc. Nic z niej nie wyszło - wspomina Czaja. A kolejna koncepcja, również ostatecznie niezrealizowana, pojawiła się w 1976 r. i zakładała powstanie Centrum Kultury "Dom Młodego Górnika", zaś odbudowane budynki teatru i ratusza miały być połączone szklanym korytarzem. Kolejna wizja, tym razem z 1988 r., zakładała odbudowę budynku na wzór przedwojenny, w którym miał powstać Dom Hutnika, przeznaczony dla pracowników KGHM. Na początku lat dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku powstała Fundacja Odbudowy Teatru im. Andreasa Gryphiusa, która zorganizowała konkurs na projekt odbudowy budynku.

W 1998 r. wygrał projekt Andrzeja Kamińskiego, który zakładał odbudowę budynku w stanie sprzed 1945 roku, wraz z dobudową aneksu. Mimo początkowych prac przygotowawczych, od 2005 roku wszystko było wstrzymane. W końcu po wielu latach starań udało się rozpocząć odbudowę - stało się to w lipcu 2016 r. - Co ważne, odbudowywany obecnie gmach nawiązywać będzie wyglądem do budynku sprzed 1945 roku - cieszy się Czaja. Co ciekawe, uwzględniając sugestie mieszkańców, by w elewacji budynku zachowano fragmenty wojennych zniszczeń, a kolumny przy wejściu zakonserwowano. Okazuje się, że budowę rozpoczęto praktycznie w ostatnim możliwym terminie.

- Jak wynikało z ekspertyz, mury budynku były w bardzo złym stanie i mogły grozić nawet zawaleniem - dodaje Dariusz Czaja. A na koniec warto pamiętać, że ruiny budynku teatru to jedyny zabytek w Głogowie sprzed XIX wieku, który nie jest związany architekturą sakralną czy militarną.
RED